Home / Nedir / BlockChain Nedir? Basit Anlatım

BlockChain Nedir? Basit Anlatım

Günümüzün en revaçta teknolojilerinden bir tanesi olan BlockChain pek çok kişinin merak ettiği konularının başında gelmektedir. Bu yazımızda BlockChain nedir sorunu cevaplayacak, ne işe yaradığı hususunda okuyucularımızı aydınlatmaya gayret edeceğiz.,

Block Türkçe’de de aynı şekilde kullandığımız blok anlamındadır. Chain ise zincir manasına gelir, en açık haliyle BlockChain ifadesi birbirlerine zincirle bağlı bloklar şeklinde düşünebilirsiniz. Gerçekte de veri anlamında Blockchain bilgi içeren blokların oluşturduğu bir zincirdir diyebiliriz.

 

Bu tekniğin kökeni esasında oldukça eskiye dayanmaktadır. 1991 yılında Digital Timestamps adında geliştirilmiş olan bu teknik esasında dijital noter sistemini hedeflemektedir. Belirli bir veriyi, elektronik ortamda şifreleyerek güvenli hale getirme, içeriğinin değiştirelememesini, değiştirelemediğini garantileme amacı taşımaktadır. Yani dijital belgeler damgalanarak hem içeriğinin değiştirilememesini, hem de hedef noktaya güvenli bir şekilde iletilmesini amaçlamaktadır.

Bu proje günümüze kadar pek efektif olarak kullanılmamıştır. Ta ki 2009 yılında bitcoin icat edilinceye kadar. 2009 yılında kripto paraların başlangıcıyla birlikte verilerin dijital ortamda damgalanması gerekliliği ortaya çıktı. Çünkü işin içerisine para girince iş değişiyordu. Paranın kim tarafından gönderildiği, kime gönderildiği, ne kadar miktarda gönderildiği gibi bilgilerin korunması gerekiyordu.

 

Aklınıza şu soru gelebilir, e peki bankalar nasıl çalışıyor? Zaten bu işleri halleden güvenlik sistemleri yok mu? İnternette güvenlik ilk defa 2009 yılında mı akla geldi? Hemen bu sorulara cevap verelim. Bitcoin ve benzeri kriptolu sistemler merkezi bir yapı tarafından kontrol edilmezler. Bu bağlamda, merkezi bir güvenlik sisteminin işlemleri güven altına almaz. Kriptolu para sistemlerinde (ve tabii blockchain’in kullanıldığı diğer sistemlerde) para almak ve gönderme işlemleri Peer to peer network dediğimiz ağ ile gerçekleştirilmektedir. P2P olarak kısaltılan bu sistemde arada merkezi sistem bulunmaz. Sistemde iletişim iki nokta arasında direkt olarak gerçekleşir. Direkt olarak derken, bu ağdaki diğer kişiler aracı olurlar, ancak merkezi bir sistem söz konusu değildir. Örneğin Torrent’dan dosya indirenlerin bildiği üzere, torrent P2P sistemi ile veri iletimi yapmaktadır. Seeders bilgisi, bu ağda kaç kişinin size dosya sağladığı ile ilgili bir bilgidir. Konuyu fazla saptırmadan asli konumuza geri dönelim.

Blockchain, ağ üzerindeki kilerin birbirlerine direkt olarak para göndermesine ve almasına olanak sağlayan bir bilgi aktarımı sistemidir. Takdir edersiniz, bu aktarım güvenceye alınmasaydı bizlerin bitcoin gibi para sistemlerini kullanmamız mümkün olmayacaktı. Peki bu blockchain tam olarak nasıl çalışıyor?

Yukarıdaki görselden de görebileceğiniz üzere, BlockChain sistemindeki bir blokta yukarıdaki 3 bilgi yer almaktadır. Data yani veri, kullanılan blockchain’e göre değişkenlik gösterir. Örneğin bir bitcoin blockchain’inde aşağıdaki bilgiler yer alır.

Yukarıdaki bilgiler örnektir, bu bilgiler değişkenlik gösterebilir.

BlockChain içerisinde bulunan bir diğer önemli unsur ise Hash bilgisidir. Hash’i bir çeşit şifreleme gibi düşünebilirsiniz. Bir ifadeyi hashlediğinizde aşağıdaki gibi upuzun bir string elde ederiz.

Hash belli bir kurala göre oluşturulmuş bir fonksiyondur. Bir ifadeyi hashlediğinizde yukarıdaki gibi bir string dizi oluşur. Bu dizinin tersine çözümü yani “Algoritma” ifadesini elde etmek uzun süre almaktadır. Bu hash bilgisi aynı zamanda parmak izi özelliği gibi benzersiz olmalıdır. (BlockChain yapısı için)

BlockChain yapısındaki en son bilgi ise Previous Hash bilgisidir. BlockChain yapısındaki zinciri oluşturan esas unsur bu bilgidir. Blocklar arasındaki ilişkiyi oluşturmaktadır. Aşağıdaki örnek yapıyı incelerseniz bunu açık olarak görebilirsiniz.

Dikkat ederseniz tüm blocklar bir önceki block’u işaret ederler. Ancak tabii ki ilk block herhangi bir bloğu işaret etmez, çünkü o ilk blocktur. Bu yüzden genesis block olarak adlandırılır.

Bu yazıyı şimdilik sonlandırıyorum. Blockchain elbette ki çok daha gelişmiş bir yapı. Zaman içerisinde bu konuyu aydınlatacağız. Takipte kalın.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir